Batı Marmara Gazeteciler Derneği yöneticileri tarafından organize edilen ve aralarında Çerkezköy Belediye Başkanı Vahap Akay ve Kapaklı Belediye Başkanı İrfan Mandalı’nın da bulunduğu 40 kişilik bir heyet, Afşin Çoğulhan’da bulunan termik santrale inceleme gezisi düzenledi. Termik santral hakkında bölge halkına sorular soran heyete Afşin halkının cevabı neredeyse aynı oldu. Termik santral için yetkililer tarafından yapılan güzellemelere Çerkezköy ve Kapaklı halkının kesinlikle kanmaması gerektiğini vurgulayan yöre halkı; ‘Santral kurulmadan önce bize de santral hakkında güzellemeler yaptılar, istihdam vaadinde bulundular. Ama bugün geldiğimiz durumda bırakın istihdamı, istihdam edilecek vatandaşımız bile kalmadı. Bu nedenle kesinlikle santral güzellemelerine kanmayın, yoksa sonunuz bizim gibi olur ve son pişmanlık fayda etmez’ ifadelerini kullandılar.

Afşin termik santralini incelemek üzere bölge halkıyla görüşen heyet, bölgedeki STK temsilcileri ve basın mensuplarıyla kömürlü termik santralin işleyişi ve çevreye etkileri konusunda bilgi alışverişinde bulundu.
TARIM ARAZİSİ VE İNSAN SAĞLIĞINI TAMAMEN MAHVEDİYOR
İnceleme öncesi Çerkezköylü heyet ile bir araya gelen Afşin’e bağlı Çoğulhan Beldesi eski Belediye Başkanı Adem Yıldız, termik santral ile ilgili heyete bilgi vererek, termik santralin bölgeye bu güne kadar hiçbir faydasının olmadığını ifade etti: “Ben buranın çocuğuyum. 10 yıl da Belediye Başkanlığı yaptım. Termik santralin bölgeye vermiş olduğu bir fayda yok. Tarım arazisi ve insan sağlığını tamamen mahvediyor. Yerleşim yerlerine kurulması zaten muamma. Plansız programsız 2 tane termik santral var. 1450 megavat gücünde, 8 üniteden oluşuyor.
ÇIKAN GAZLARIN NE OLDUĞUNU BİLMİYORUZ
Bir tanesi eski teknolojiyle yapılan termik santral, 83 yılında faaliyete geçti. O, şuanda baca gazı sistemi olmadığından dolayı –güya öyle, aslında öyle değil- durduruldu, rehabilite edilecek deniyor. Aslında edilmeyecek. 2004 yılında da öbürü faaliyete geçti. Temeli Anavatan Partisi döneminde atılmıştı. O da kömür kalitesi düşük olduğundan kül tutucuları tutmuyor. Partikülleri tuttuğunu farz edelim, çıkan gazların ne olduğunu bilemiyoruz.
SANTRALLERİN ÇED RAPORU YOK!
Elimizde veriler var. Bu iki santralin de ÇED raporu yok bu iki santralin de. Ruhsat dışı çalışıyor. A santralinin zaten ÇED raporu yoktu, B santraline de ona dayalı olarak vermişlerdi. Burada A santralini kapatıp ÇED raporu alıp B’yi özelleştirmekti amaç.
MİLLİ SERVET DEDİĞİMİZ TARIM DA ÇÖKTÜ
Başımızdan bir de göçük geçti. Elbistan tarafından yaklaşık 70 – 80 bin dönüm arazi kamulaştırma alanında. Onun dışında –maden sahası olarak söylüyorum- B santralinin 30 bin dönümü göçük olan alanda. Göçük olan alanda da çalışma yok şu anda. Milli servet dediğimiz tarım da çöktü. Burada şeker pancarı, ayçiçeği, buğday, nohut fasulye ve çiçekli bitkiler kalmadı. Sondajlardan dolayı sular çekildi. Çiftçinin daha önce elektrikle suladığı yerlerde sondaj daha derine indi, su azalmaya başladı.
NÜFUS 2 BİNE DÜŞTÜ
İstihdam açısından da çok önemli bir şey yok. Öyle 10 binler, 20 binler çalışmıyor. Linyit tarafında 5 bin kişi, santral tarafında 2 bin kişi var. 7 bin kişinin geneli taşeron. Kamuya ait toplam 1 kişi yoktur. Çoğhan Beldesi 10 binle başladı, nüfus 2 bine düştü.
ÜST SOLUNUM YOLU HASTALIKLARI ÇOK YÜKSEK SEVİYEDE
Hiçbir şeyden faydalanamıyor insanlar. Topraktaki radyasyon oranı da elimizdeki belgelere göre çok yüksek. Tarımın yasak olması lazım. Bunlar belgeli. Üst solunum yolu hastalıkları çok yüksek seviyede. Bizim buradaki kömürün çok yüksek bir kalori değeri yok.
ÖLÇÜM CİHAZI DAHİ HAVA KİRLİLİĞİNİ ÖLÇEMEDİ
Topraktaki radyasyon değeri 500 pp yi geçtikten sonra tarım yapılamaz. Burada 420’leri buluyor radyasyon oranı. Bu Adana Üniversitesi’ne yaptırdığımız toprak analizi. Santralden uzaklaştıkça, kül akışı yüksek olduğu zaman radyasyon değeri daha da artıyor. Çevre Bakanlığı’nın vermiş olduğu belgeye göre, elektrofiltreler devre dışı kaldıktan sonra partikül maddesini ölçüm cihazı dahi ölçemiyor. Hava kirliliğinden dolayı bu seviye rekor kırıyor. Bunlar hep resmi belge. Ben sağlık taramasından geçirttim. Kanser araştırması yaptırdı. Halkın yüzde 80’inde üst solunum yolları hastalığı başlıyor ve kanser tetikleniyor.
DEVLET MASRAFTAN KAÇIYOR
Termik santralin getirisi; ülkemiz için, enerji için eyvallah. Ama teknoloji iyi olursa, yerleşim merkezine uzak olursa baş tacı. Tarım arazilerinin dışına, dağlara doğru olmalı. Devlet de bu masraftan kaçıyor. Bant yolları dediğimiz uzun mesafede bant yolları var. Devlet bunun nakliyesinden kaçıyor. ‘Ocak buradaysa kömürü de buradan alırım’ diyor. Bizim kuzey bölgemizin yüzde 80’i şerhli. Araziye şerh konulmuş, yatırım da yapılamıyor. Elimizde arazilerimiz de yok yani. Belediyelerin bu konuda bir yetkisi de yok. Enerji Bakanlığı bir yasayla donatılmış. Burada önemli olan ÇED toplantılarında Belediye ve STK’ların sıkıntılarını çok iyi dile getirmek. Yoksa Belediye’ye bir şey danıştıkları yok. Belediye olarak durdurma şansın yok.
SANTRALİN KANALİZASYONUNDAKİ KAÇAK BÜTÜN BALIKLARI ÖLDÜRDÜ
Santralin kurulduğu yer 3’er binden 6 bin dönüm. Ama maden sahası dediğimiz olay 100 bin dönüm. Atık suları nehirleri kirletiyor. Yeni teknolojiyle kurulduğunu söylediğimiz B santralinin de kanalizasyondan bir kaçağı oldu ve bütün balıkları öldürdü.
Nehirden çekilen sular yüzünden santral nehri kuruttu. Su yoksa zaten işiniz zor. Elbistan çok mağdur oldu bu konuda.
HER TÜRLÜ ZARARI VAR BUNUN
ÇED raporu konusunda çok iyi organize olunup, bu işlerin teknolojisinden anlayanlarla birlikte şartlar ortaya konup, Santralin hangi teknolojiyle yapılacağının öğrenilmesi gerekiyor. Hangi su kaynaklarının kullanılacağının çok iyi bilinmesi gerekiyor. Ve bu santralin yerleşim yerlerine kesinlikle yakın mesafede olmaması lazım. Göç verirsiniz. Her türlü zararı var bunun. İş makinesi açısından, ses açısından da zararları var. B santraline kömür naklini 17 kilometre öteden yapıyorlar. Bant şehrin içinden geçiyor. Suyla toprağı aynı oranda almadıkları için göçük oluştu. Pirim işi vardı orada. İşin içine özel sektör giriyordu. ‘Bir an önce parayı kazanayım’ mantığından dolayı oldu. Eski santralin orada obruklar başladı. Sular çekildikçe su-toprak dengesi bozuluyor ve çökmeler oluşuyor.”
ORTADA HİÇBİR HAZIRLIK YOK, HERHANGİ BİR KURGU YOK
İnceleme gezisiyle ilgili açıklamalarda bulunan Çerkezköy Belediye Başkanı Vahap Akay “Enerji Bakanlığı’nın, Çerkezköy ve Kapaklı’ya yapılması planlanan bir kömürlü termik santral hedefi var. Bununla ilgili ÇED raporu süreci de devam etmektedir. 3-4 ay önce Muğla Yatağan termik santralini inceledik ve bugün de Afşin’e geldik. Bugün bizi Çerkezköy ve Kapaklı’da, Trakya’da ne gibi sıkıntılar bekliyor, yapılması planlanan termik santralin şehre ne gibi sıkıntıların getirdiğini kendi gözlerimizle, hiçbir kurgu olmadan gelip hep birlikte gözlemlemek istedik. Ortada hiçbir hazırlık yok, herhangi bir kurgu yok. Sadece buradaki vatandaşlarımızın durumuna bakarak, fotoğrafa bakarak sıkıntının ne olduğunu görmeye geldik. Tereddütlerimiz aynı. Çerkezköy’ün su ile alakalı tereddüdü zaten var. Kömürlü termik santralin harcayacağı su miktarı, su kaynağı zaten kısıtlı olan Çerkezköy, Kapaklı ve Trakya’dan götüreceklerini kendi gözlerimizle görüyoruz.
AKILLA İZAH EDİLECEK BİR TARAFI YOK
Kömürlü termik santralin atık suyunun çevreye ve doğaya nasıl zarar verdiğini mahalle muhtarlarımızdan dinlemiştik. Çoğulhan nüfusu 5 yıl önce 10 bin iken, şimdi ise 2 binlere düşmüş. Yüzde 10 büyüyen bir sanayi kentinde 500 tane sanayi kuruluşu var. İstihdamla ilgili herhangi sıkıntı ve tereddüt olmayan bir ilçede yaşıyoruz. İstihdam beklentimiz de yok. Konum olarak Çerkezköy ve Kapaklı’nın bahçesine 2 bin metre mesafeye termik santral koyulmaya çalışılıyor. Akılla izah edilecek bir tarafı da yok. Bize tarif edilen kısım maalesef köpürtülerek, süslenerek tarif ediliyor. Akıllı yerli kömürden bahsediliyor. Kömürün akıllısını ben ilk defa duyuyorum. Bunu bilimsel olarak tarif edebilecek bir bakanlık yetkilisi varsa da bunu bize bir zahmet tarif etsin” diye konuştu.
HUKUKİ SÜRECİ TAKİP ETMEKTEYİZ
İnşallah bu gidişe dur diyeceğiz. Vatandaşa rağmen termik santralin Çerkezköy’de ve Kapaklı’da yapılacağını düşünmüyorum. Yaklaşık 2 hafta önce ÇED halkı bilgilendirme toplantısı Çerkezköy’de yapıldı. Ancak çeşitli gerekçelerle biraz da engellenerek, kapılar kapatılmaya çalışılarak, basın içeri alınmayarak engellenmeye çalışıldı. Bilgilendirme toplantısı bir bilgilendirmeme toplantısına dönüştü. Bilgilendirme niyetiyle gelip gelmedikleri de yanlarında getirdikleri maktu sonuç raporlarından da belliydi. Amaç zaten bilgilendirmek değildi. Toplantı yapıldı, halk bilgilenmek istemedi diye bir rapor tuttular. Biz de hukuki olarak Çerkezköy Belediyesi olarak da vatandaşlar olarak da ÇED raporunun hukuki sürecini takip etmekteyiz ve itirazlarımıza da başladık” dedi.
HALKIN MEMNUN OLMADIĞINI GÖZLEMLEDİK
Kapaklı Belediye Başkanı İrfan Mandalı ise, “Afşin’deki termik santralin 1974’lü yıllarda yapılmış. Termik santral o günden bu güne kadar hizmet vermiş ve şuanda da kapatılmıştır. Onun 1,5 kilometre yakınında başka bir termik santral olduğunu gözlemledik. Vatandaşlarımız ile yaptığımız görüşmelerde halkın memnun olmadığını gözlemledik. Yeşil bitki örtüsünden ziyade ayçiçeği, fasulyenin çiçeklerinin tamamı kurumuş. Toprak altındaki ürünlerin toprak üstüne çıktıktan sonra maalesef yok olduğunu gözlemledik. Buradaki vatandaşımız termik santralden kurtulmaya çalışıyor. Termik ile beraber ciddi bir göç olduğunu gördük. Elbistan ve Çoğulhan’dan göç eden vatandaşlarımız Kahramanmaraş’ın merkezine yerleşmiş. Gidemeyenler burada kaderi ile baş başa kalmış. Bunun bir an önce sonlandırılması gerekmektedir
YENİLENEBİLİR ENERJİDEN YANAYIZ
Yenilebilir enerjiden yanayız. Kapaklı ve Çerkezköy’de yapılması planlanan termik santralden bir önce vazgeçin. Biz yenilebilir enerjiden yanayız. Ayrıca rüzgar gülü ve güneş enerjisinden yanayız. Elde edeceğimiz enerjini, yenilenebilir enerji ile 1’e 3 olacak. Yeni teknolojiden yanayız” diye konuştu.
GÜNEŞ PANELLERİ İLE ÜRETİLEN ENERJİ SANTRALLERİ OLABİLİR
İYİ Parti Kapaklı İlçe Başkanı Yusuf Çetin de açıklamalarda bulunarak, “Biz enerji üretimine karşı değiliz. Alternatif enerji kaynakları var. Bunlar da kullanılabilir. İlla termik santral yapılması zorunlu mudur, bu bir soru işaretidir. Daha temiz enerji üretim alanları olabilir. Güneş panelleri ile üretilen enerji santralleri olabilir. Bu tür alternatif enerji kaynakları kullanılabilir. Biz de termik santrali yerinde görmek için geldik. Canlı olarak yaşayalım, buradaki insanlarla görüşelim istedik” dedi.
BİRLİK OLMAZSANIZ BİZİM GİBİ KANSER OLURSUNUZ
Uzun yıllardır yaşadıkları sıkıntıları Çerkezköylü heyette paylaşan halk ise, “Termik santrale karşı özellikle arazisi olmayan insanlar koştursun. Arazisi olanlar istimlaktan parayı alıyor. Daha sonra en güzel yere taşınıp yaşıyorlar. Gariban burada kalıyor. 8 kişi ailemde kanserden öldü. Ben Çorlu’da askerlik yaptım. Çerkezköy gibi bir yere nasıl kıyılır? Birlik- beraberlik içerisinde olursanız kimse dokunamaz. Birlik olmazsanız bizim gibi kanser olursunuz, sahip çıkan da olmaz. Gerekirse canınızı verin. Zaten sonunda canınızı vereceksiniz. En azından yapılmadan verin de insanlar yaşasın.” diye konuştu.
AY YILDIZLI TABLO HEDİYE EDİLDİ
Termik santral incelemesinin ardından heyet Saadet Partisi Afşin İlçe Başkanı Yusuf Doğan, İYİ Parti Ekinözü İlçe Başkanı Mehmet Şahin, Afşin’e bağlı Çoğulhan Beldesi eski Belediye Başkanı ve İYİ Parti Afşin İlçe Başkanı Adem Yıldız’ın da yer aldığı yemekte bir araya geldi. Büyük Birlik Partisi Afşin İlçe Başkanı Ecevit Kavak tarafından Çerkezköy Belediye Başkanı Vahap Akay, Kapaklı Belediye Başkanı İrfan Mandalı ve Batı Marmara Gazeteciler Derneği Başkanı Şaban Kardeş’e ay yıldızlı tablo hediye edildi.
İNCELEME GEZİSİNE KATILANLAR
Çerkezköylü heyette Çerkezköy Belediye Başkanı Vahap Akay, Kapaklı Belediye Başkanı İrfan Mandalı, Çerkezköy Belediye Başkan Yardımcısı Kemal Gümüş, Çerkezköy Esnaf ve Sanatkârlar Odası Başkanı Ali Bozdağ, CHP Çerkezköy İlçe Başkanı Engin Camcı, Büyük Birlik Partisi Çerkezköy İlçe Başkanı Murat Yürük, İYİ Parti Çerkezköy İlçe Başkanı Cemalettin Turlin, İYİ Parti Kapaklı İlçe Başkanı Yusuf Çetin, MHP’li Çerkezköy Belediye Meclis Üyesi Hasan Sakallı, CHP Gençlik Kolları Başkanı Uğur Can Avcılar, Çerkezköy Alperen Ocakları Başkanı Ahmet Macit, Türkiye Muhtarlar Derneği Çerkezköy Şube Başkanı Tahsin Akgün, Türkiye Sakatlar Derneği Çerkezköy Şube Başkanı Hayrettin Çetinkaya, Çerkezköy Ticaret ve Sanayi Odası temsilcisi Sinan Sifil, Çerkezköy Ziraat Odası Başkanı Hasan Toprak, Atatürkçü Düşünce Derneği Çerkezköy Şube Başkanı Dündar Orhan, Çerkezköy Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası Başkanı Mustafa As, Çerkezköy Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi Başkanı Yılmaz Arat, Çerkezköy Kent Konseyi Temsilcisi Hülya Dediğidoğru, Çerkezköy’e Gönül Verenler Derneği Temsilcisi Gülnur Kocaçınar, Çerkezköy Belediyesi çevre mühendisleri ve avukatları, Kızılpınar Mahalle Muhtarı Ahmet Milli, Veliköy Mahalle Muhtarı Ersan Albayrak, Yıldırım Beyazıt Mahalle Muhtarı İrfan Akem yer aldı. Bölgede mesleğini icra eden gazeteciler arasında ise Ali Tamer Avcılar, Şaban Kardeş, Abdulkadir Kıldize, Adem Çil, Gülgün Keçeci, Ercan Kılıçlı ve Hilal Çarıkçı vardı.