Ayçiçeğinde ithalatın maliyeti 1730 lira iken iç piyasada hasadın başlamasıyla birlikte fiyatlar 1500 lira seviyesinde seyrediyor. Ayçiçeğinin en önemli alıcısı olan Trakya Birlik, üreticiyi koruyan bir politika izleyemediği için ayçiçeği piyasası tamamen özel sektöre terk edilmiş durumda.

Türkiye’nin petrolden sonra ithalatına en çok döviz ödediği kalemlerin başında gelen ayçiçeğinde yerli üreticiye gereken önem verilmiyor. Ayçiçeğinde ithalatın maliyeti 1730 lira iken iç piyasada hasadın başlamasıyla birlikte fiyatlar 1500 lira seviyesinde seyrediyor. Ayçiçeğinin en önemli alıcısı olan Trakya Birlik, üreticiyi koruyan bir politika izleyemediği için ayçiçeği piyasası özel sektöre terk edilmiş durumda.

Ayçiçeğinde Trakya Birlik çelişkisi 2!TÜRKİYE’NİN YILLIK AYÇİÇEĞİ İHTİYACI 3 MİLYON TON

CHP Edirne Milletvekili Doç. Dr. Okan Gaytancıoğlu, ayçiçeğinde hasadın başlamasına rağmen Trakyabirlik’in fiyat açıklamamasını eleştirdi. Gaytancıoğlu, konuyla ilgili olarak yaptığı yazılı açıklamada şunları kaydetti: “Türkiye’de tüketicilerce en çok tercih edilen yağlı tohumlu bitki ayçiçeğidir. Ayçiçeği, Türkiye’nin ağırlıklı olarak Marmara Bölgesinde üretilmektedir. Ayçiçeğinin en büyük alıcılarından biri de bir çiftçi kuruluşu olan Trakya Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifler Birliği olan kısa adı Trakyabirlik’tir. Yıllara göre değişmekle birlikte genel olarak Türkiye’nin yılda 3 milyon ton ayçiçeğine ihtiyaç bulunmaktadır. Türkiye yine bunu yaklaşık 1-1,2 milyon tonunu üretmekte geri kalan 2 milyon tonluk kısmını ithal etmektedir.

YILLIK 4, 4.5 MİLYAR DOLAR AYÇİÇEĞİ İTHALATINA GİDİYOR

Yıllık ithalat bedeli 4-4,5 milyar dolar düzeyindedir. Hatta yıllardır Türkiye’nin petrolden sonra en çok bitkisel yağlara döviz ödediği söylenmektedir.

PİYASALARDA OLUŞAN FİYAT ÜRETİCİYİ MAĞDUR EDİYOR

2016 ayçiçeği hasadını gerçekleştirdiğimiz bugünlerde, piyasalarda oluşan fiyat ayçiçeği üreticilerini mağdur etmektedir. Şöyle ki; Marmara bölgesinde bulunan birçok ziraat odasının yapmış olduğu maliyet hesabına göre ayçiçeğinin ton maliyeti 1900 TL civarındadır. Halbuki hasadın başladığı şu günlerde fiyat 1550-1575 TL civarında seyretmektedir. Önümüzdeki günlerde hasat daha da hızlanacak üreticiler depolama olanağına sahip olamadığı ve borçlarına daha fazla faiz işletmemek gibi nedenlerle ayçiçeğini bir an önce satmak isteyeceklerdir. Bu fiyatın 1500 TL’nin altına gerileceği öngörülmektedir.

HASAT BAŞLADI AMA TRAKYA BİRLİK FİYAT AÇIKLAMADI

Bir çiftçi kuruluşu olan Trakya Birliğin piyasada oluşan ve çiftçinin maliyetini yansıtan birim fiyatı ile piyasalara girmesi beklenmekte iken halen piyasaya bir fiyat açıklayarak girmemiştir. Trakyabirlik son yıllarda maalesef piyasaya gereken müdahaleleri yapmamaktadır. Örneğin geçen yıl (Ağustos 2015 in başlarında) % 40 yağlı ayçiçeğinin ton fiyatı Dünya borsalarında 1700-1750 TL civarında seyrediyordu. Ticaret borsalarında ise 1630-1650 TL civarında seyreden ayçiçeği fiyatı Trakyabirlik tarafından 1475 TL/ton olarak açıklandı.

TRAKYA BİRLİK PİYASAYI ÖZEL SEKTÖRE TERK ETTİ

Trakyabirlik ayçiçeği piyasasını özellikle 2010 yılından sonra uyguladığı politikalarla adeta özel sektöre terk etmektedir. 2010-2016 yılları arasında ya piyasada geç fiyat açıklamıştır, ya da düşük fiyat açıklayarak piyasayı özel sektöre terk etmiştir. Ayçiçeği piyasasındaki özel sektör ise küresel sermayeye sahip çok uluslu güçlerdir.

TRAKYA BİRLİK ANA SÖZLEŞMESİNİN GEREĞİNİ YAPMIYOR

Kısacası Trakyabirlik ana sözleşmesinde yazılı bulunan “piyasaları düzenleme, üretici ve tüketicileri koruma” iddialarını yitirmiştir. Gerçi küresel sermayeye yenilme ya da piyasaları terk etmesinin ardında IMF anlaşmaları sonrasında Tarım Satış Kooperatifleri Birliklerinin “basiretli bir tüccar gibi davranma” mantığı yatmaktadır. Ancak söz konusu olan üreticinin alın teridir. Bu alın terini en çok değerlendirecek olan da bir üretici kuruluşudur. AKP iktidar olduğu sürece üreticiden yana tavır almayacağı, örgütlenen üreticilerin yanında olmayacağı açıkça görülmektedir.

BU KAFAYLA İTHALATTA BAĞIMLILIK ARTACAK

Aslında net ithalatçı olunan bir üründe ve fiyatı dünya borsalarında ne kadar olduğu bilinen bu üründe, iç piyasada bu kadar düşük fiyatların oluşumunun önüne geçilmesi gerekirdi. Burada en önemli görev yine Trakya Birliğe düşmektedir. Üreticiyi koruyan ve üretimi teşvik eden fiyatların oluşturulmasında Devletin ağırlıklı rol oynaması gerekmektedir. Aksi halde Türkiye 2016 yılında ve sonrasında yağlı tohumlu bitkilere daha fazla döviz ödeyecektir.

UKRAYNA’DAN 1730 LİRAYA İTHAL EDİLİYOR 2016 hasadı için en çok ithalat yaptığımız ülke olan Ukrayna’da fiyatlar 390 $/CIF olarak gerçekleşmiştir. Türkiye’ye ithal edilirken alınan  gümrük vergisi 173 $ ve 15.

BU YIL BELİRLENECEK FİYAT 1900 LİRANIN ÜSTÜNDE OLMALI

Kısacası ithalatın maliyeti 1730 TL iken iç piyasada halen oluşan fiyatlar 1500 TL’ler civarındadır. Ayçiçeğinin maliyetinin 1900 TL olduğu düşünülürse Trakyabirlik tarafından belirlenecek fiyat 1900 TL’nin üzerinde olmalıdır.”  Kaynak: Tarımdan Haber